Majoor Van Loo

Van de geschiedenis van de Vrijwillige Landstorm is relatief weinig van bewaard gebleven. Een van de uitzonderingen is het levensverhaal van Majoor van Loo, commandant van het 2e Depot Bataljon van het Vrijwillige Landstorm Korps Motordienst te Haarlem. Van hem bestaan unieke filmbeelden, foto’s, uitrustingsstukken en zelfs uniform! Hij blijft in het heden daarmee de voormalige Vrijwillige Landstormers een gezicht geven.

VLSK Motordienst – 2e Depot Bataljon

Jacob Govert Johannes van Loo wordt geboren op 15 maart 1886 in Den Haag. Met al een lange carrière van méér dan 30 jaar bij de Koninklijke Landmacht, wordt Van Loo in 1936 bevorderd tot majoor bij het Vrijwillige Landstorm Korps Motordienst (VLSK MD) en zodoende aangesteld als commandant van het 2e Depot Bataljon te Haarlem.

Als op dinsdag 29 augustus 1939, door de algemene mobilisatie, circa 12.000 voertuigen gevorderd moeten worden, breken er drukke tijden aan voor het VLSK MD en majoor Van Loo met zijn mannen. De gevorderde vrachtauto’s worden door chauffeurs van het Korps Motor Dienst (KMD) of het VLSK MD (zusterorganisatie van KMD) naar mobilisatiecentra gebracht. Daar worden de voertuigen in grijsgroene legerkleur gespoten en voorzien van oranje nummerborden.

Taartenactie Moederdag 1940

Moederdag valt in 1940 op zondag 12 mei. De Nederlandse Banketbakkers Vereniging heeft als een soort van ‘hart onder de riem steken’ willekeurig 1.000 bonnen verdeeld onder de gemobiliseerde Nederlandse soldaten. Wie zo’n geluksvogel is, kan de bon opsturen naar de vereniging en die regelt de uitlevering van een taart bij de familie van de militair. Of dat uiteindelijk echt is gebeurd, moet worden betwijfeld, want op 10 mei breekt de oorlog uit en op Moederdag zelf wordt er dus hard gevochten in Nederland.

Voorafgaand aan Moederdag besluit Polygoon-Profilti, de maker van het Polygoon Journaal en gevestigd in Haarlem, een film te maken over de taartenactie voor de gemobiliseerde militairen. Majoor Van Loo wordt hiervoor benaderd. Hij heeft enige maanden daarvoor, tijdens het kerstdiner 1939, ook al de hoofdrol vertolkt in een Polygoon-opname, waarin te zien is dat alle soldaten gans te eten krijgen.

Majoor van Loo houdt in deze Polygoon film een toespraak over het feit dat het een unicum is dat de soldaten gans krijgen en vooral niet moeten verwachten dat dit vaker zal gebeuren. In de ‘taartenfilm’, gefilmd in de Koudenhorn kazerne, acteert Van Loo opnieuw. Hij spreekt de manschappen van de Vrijwillige Landstorm toe en snijdt dan met zijn klewang de taart aan.

Tragische dood

In de meidagen van 1940 blijft van Loo in de Ripperdakazerne. Als ze het nieuws van de capitulatie van Nederland vernemen op de kazerne, zijn er twee Joodse officieren die met hun dienstpistool een einde maken aan hun leven.

De Duitsers vragen of van Loo vanwege zijn militaire kennis voor hen wil komen werken, maar dat weigert hij! Als ‘dank’ voor de ingeleverde wapens mag hij zijn stormdolk houden. Zo komt hij thuis te zitten, in Den Haag. Na al die jaren met een goed salaris, kreeg hij het nu heel slecht.

Als de voedseldroppings komen in 1945 is hij zo uitgehongerd, dat zijn ingewanden de plotselinge overdaad van voedsel niet aankunnen. Na twee dagen van hevige buikpijn overlijdt hij op 8 maart 1945 aan de gevolgen van een darmknoop. Zijn vrouw kan zijn dood niet verwerken; zij pleegt korte tijd later zelfmoord.

***

Tijdens zijn diensttijd wordt hij onderscheiden met het Officierskruis voor 30 jaar trouwe dienst en het Mobilisatiekruis 1914-1918. In december 2015 wordt hij postuum onderscheiden met het Mobilisatie-Oorlogskruis voor zijn diensten tijdens de mobilisatie van 1939-1940.