Hoe het embleem van de Vrijwillige Landstorm tot stand kwam

Het oorspronkelijk embleem van de Vrijwillige Landstorm wordt ontworpen in het jaar 1920 door de toenmalige Inspecteur van den Vrijwillige Landstorm, de Kolonel G.C.A. Fabius. In dat jaar worden voor de Vrijwillige Landstorm schietwedstrijden uitgeschreven, welke in Den Haag worden gehouden. Voor deze wedstrijden ontwerpt Kolonel Fabius zelf de tekening voor de medaille.

Ook ontwerpt hij een getuigschrift, dat uitgereikt wordt aan iedereen, die aan deze wedstrijden deelnemen. Ook in de rechterbovenhoek van dit getuigschrift komt de figuur van de spittende landman voor.

Vanaf 1925 ziet het embleem van de spittende landman er anders uit. De figuur van de spittende landman heeft een aantal wijzigingen ondergaan. Hoe komt dit?

In 1923 bestaat de Bijzondere Vrijwillige Landstorm vijf jaar en Koningin Wilhelmina viert datzelfde jaar haar 25 jaar jubileum op de troon. Als cadeau aan de voorzitter van de Nationale Landstormcommissie – luitenant-generaal L.F. Duymaer van Twist – wordt het idee gevat om een beeld (sculptuur) te laten maken en deze tijdens de feestelijke viering te overhandigen. Er wordt bedacht aan om het beeld van de spittende landman te laten maken.

De beeldhouwer August Falise krijgt de opdracht om dit gewenste beeld te maken. Maar, hoe artistiek ook de spittende landman in gebogen houding uitkwam op de tekening van Kolonel Fabius, deze houding was ronduit ongunstig voor de beeldhouwer om een beeld van te maken. Falise vraagt en krijgt verlof om de gebogen houding op te offeren en hij maakt het bronzen beeld met de landman in de bekende staande houding, welke op tal van Landstormvaandels later zal voorkomen.

In november 1923 wordt het beeld aangeboden aan de voorzitter van de Nationale Landstormcommissie. In de jaren daarna kunnen lezers van het Landstormblad kleine reproducties van dit beeld kopen. Helaas gaat dit beeld in 1944 verloren, tijdens het geallieerde bombardement op het Bezuidenhout in Den Haag. Duymaer van Twist woonde in deze wijk en zijn huis is tijdens het bombardement geraakt.

Hoe vreemd geschiedenis kan lopen, duikt het ‘beeld’ vele jaren na de Tweede Wereldoorlog weer op. De kleinzoon van de secretaris van de Nationale Landstorm Commissie heeft van zijn opa het gipsen gietmodel – waar het originele beeld in brons mee is gemaakt – gekregen. Aan de hand van dit gipsen model is het huidige beeld op het Militaire Ereveld Grebbeberg gemaakt.